Bouwkeet

Bouwers op het Binnenhof

Maandag 29 september was het zover. Een kleine twintig Noord-Hollandse bouwondernemers togen per bus naar het Binnenhof in Den Haag voor een ontmoeting met leden van de Tweede Kamer. Het onderhoud was onderdeel van een serie gesprekken van bouwers uit het hele land met nationale politici.

 

Plaats van rendez-vous: een bouwkeet vóór het gebouw van de Tweede Kamer, een initiatief van Bouwend Nederland. Het gesprek van de Noord-Hollandse bouwers met de Kamerleden betrof de situatie in de bouwsector in Noord-Holland en het verlangen van gerenommeerde bouwers om ‘gelijk aan de streep’ de concurrentie met andere bedrijven aan te gaan. Vanuit de Kamer waren Sybrand Buma (CDA), Jeroen Recourt (PvdA), Roos Vermeij (PvdA) en Roald van der Linde (VVD) aanwezig. Als externe stakeholder was ook Friso de Zeeuw, directeur nieuwe markten van het Bouwfonds, aangeschoven.

Grote behoefte aan nieuwbouwwoningen

Hoewel de bouw beroerde tijden doormaakt (40% van de werkgelegenheid is vervallen), is er thans enige reden voor optimisme. Algemeen wordt erkend dat aan het eind van de lange tunnel licht gloort. Volgens De Zeeuw (oud-gedeputeerde in Noord-Holland) is de potentiële bouwopgave voor Noord-Holland enorm. Tot 2040 moeten er in de provincie nog zo’n 240.000 woningen bijgebouwd worden. Dat heeft onder meer te maken met de toename van het aantal huishoudens in de komende jaren, met name in Noord-Holland-Zuid. De opmerkingen van het Planbureau voor de Leefomgeving, die een waarschuwing inhouden voor een te grote bouwproductie, vallen volgens De Zeeuw dan ook in de categorie lariekoek. De vraag is namelijk groot en komt nu los. Er moet niet gebouwd worden met de handrem aan, maar plank gas! Als dat niet gebeurt zal er woningschaarste worden gecreëerd, zoals in het verleden. De prijzen zullen fors gaan stijgen met alle bedenkelijke gevolgen van dien. Kortom, overheden moeten er aan meewerken woningbouwplannen snel in productie om te zetten, voordat schaarste toeslaat. De aanwezige politici onderkenden de toekomstige woningbehoefte.

Gelijk aan de streep

Het ligt echter niet in het vermogen van de Tweede Kamer om dat proces te versnellen, maar het punt van het ‘gelijk aan de streep’ starten, dat wil zeggen concurreren op basis van een gelijk speelveld, kan wél in Den Haag aangekaart worden. Voor bouwbedrijven die zich keurig aan alle soorten regelgeving houden, is het moeilijk concurreren, gelet op de aanwezigheid van zwartwerkers, ontduikers van Arbo- en Milieuwetgeving en buitenlandse arbeidskrachten die niet via de Bouw-CAO werken. Natuurlijk zou de kwaliteit die geleverd wordt de doorslag moeten geven bij de opdrachtgever, maar helaas is de prijs vaak het enige dat telt. De controle op de naleving van wetgeving is absoluut onvoldoende. Het valt op dat bonafide bedrijven veelvuldig worden gecontroleerd, terwijl bouwwerken waar nergens een bord van een bouwbedrijf valt te bekennen, niet of nauwelijks door opsporingsambtenaren worden bezocht. Dit leidt bij bouwers tot frustratie en tot de hartenkreet meer aandacht te besteden aan het ‘pakken van de boeven’ in plaats van bonafide bouwbedrijven hinderlijk lastig te vallen.

Gebrek aan vakbekwaam personeel

Een ander punt van zorg dat in de gesprekken met de Kamerleden naar voren kwam, is het gebrek aan vakbekwaam personeel. Als straks de bouw weer aantrekt zijn er te weinig vakmensen die het werk kunnen uitvoeren. Dat zal een overspannen bouwmarkt tot gevolg

hebben, waar niemand op zit te wachten. De vakopleidingen zijn de laatste jaren afgebouwd en de bedrijfsscholen die de sector tijdens de vorige crisis heeft opgericht, maken moeilijke tijden door. Dit kabinet heeft weliswaar in de Troonrede de Koning laten zeggen dat de meester-gezel opleiding weer leven wordt ingeblazen, maar het is niet te verwachten dat dit voornemen zal leiden tot een aanzienlijk grotere instroom van jongeren in de sector. Volgens de Kamerleden zal men ernaar moeten streven de bouw bij jongeren een beter imago te bezorgen. Velen van hen kiezen in deze tijd van jeugdwerkeloosheid nog steeds voor beroepen met weinig perspectief, zoals de zorg, terwijl de bouwsector hun een mooie toekomst kan bieden. Meer en betere voorlichting over de kansen in de bouw is essentieel en in het belang van de totale economie.

Na een vruchtbare gedachtewisseling verlieten de Kamerleden de bouwkeet van Bouwend Nederland om weer terug te keren naar hun natuurlijke habitat. Voor de bouwers was de reis naar Den Haag de moeite waard, al was het maar vanwege de gelegenheid die ze kregen om zonder veel parlementaire bewoordingen de problemen én de mogelijkheden in hun sector te verwoorden en toe te lichten. Dat deden ze luid en duidelijk, in de hoop dat hun pleidooi straks in de Tweede Kamer weerklank zal vinden.

 

Jan Overtoom – Bouwend Nederland

Foto: Bouwers in de Bouwkeet in gesprek, met op de eerste rij v.l.n.r. : Dick Singerling, Sybrand Buma, Roald van der Linde, Roos Vermeij, Friso de Zeeuw en Jeroen Recourt.